ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

            Σήμερα, Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, μὲ δέος ἀτενίζουμε καὶ προσκυνοῦμε τὸν Τίμιο καὶ Ζωοποιὸ Σταυρό, ἔχοντας διέλθει τὸν μισὸ τῆς νηστείας δρόμο. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες ὅρισαν τὴν προσκύνηση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ σήμερα, τὴν Γ’ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, προκειμένου νὰ ἀντλήσουμε δύναμη καὶ στήριξη γιὰ νὰ συνεχίσουμε μὲ περισσότερο ζήλο τὴν πορεία μας πρὸς τὸ Πάσχα. 

            Καλούμαστε νὰ προσκυνήσουμε τὸ ἄλλοτε ξύλο τῆς κατάρας, ἕνα ὄργανο θανάτου, τὸ ὁποῖο, ὅμως, ἴσταται σήμερα στὸ μέσον τοῦ Ναοῦ ὥς Ξύλο ζωῆς καὶ σωτηρίας. Τόσο ἀνατρεπτικὴ εἶναι ἡ πίστη μας! Δὲν θὰ μποροῦσε, ἄλλωστε νὰ γίνει διαφορετικά, καθὼς στὸ Ξύλο αὐτὸ ἀναρτήθηκε ἡ Ἐσταυρωμένη Ἀγάπη, ὁ Κύριός μας Ἰησοὺς Χριστὸς, γιὰ νὰ λυτρώσει τὸ ἐξόριστο ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ θανάτου. Μέσα ἀπὸ αὐτὸ τὸ Ξύλο ἄνοιξε γιὰ ἐμᾶς ἡ προοπτικὴ τῆς Ἀναστάσεως. Μέσα ἀπὸ αὐτὸ τὸ Ξύλο λαμβάνουμε μέχρι σήμερα κουράγιο, στήριξη, δύναμη καὶ ἐλπίδα γιὰ νὰ καταφέρουμε νὰ σηκώσουμε τὸν δικό μας Σταυρό.

            Μπορεῖ ἐμᾶς νὰ μὴν μᾶς κρέμασαν στὸν Σταυρό, ἀλλὰ καθημερινῶς σηκώνουμε τὸν προσωπικό μας Σταυρό, εἴτε αὐτὸς ἐκφράζεται ὡς ἀδικία, εἴτε ὡς ἀπαξίωση, οἰκονομικὴ ἀνεπάρκεια, ἀνεργία, οἰκογενειακὰ προβλήματα, ἀσθένεια, συκοφαντία, περιορισμὸς ἢ διωγμός. Κάθε ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν μικρότερο ἕως τὸν μεγαλύτερο, κάθε κοινωνικῆς τάξης, σηκώνει τὸν Σταυρό του, ὡς ἀποτέλεσμα τῆς πτώσεως τῶν πρωτοπλάστων. Ὁ Σταυρός, ὅμως, διακρίνεται σὲ δύο εἴδη, ἀνάλογα μὲ τὴν ἀντιμετώπιση μας πρὸς αὐτὸν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἡ οὐσία τους παραμένει κοινή∙ εἴτε στὴν μία περίπτωση, εἴτε στὴν ἄλλη, ὁ Σταυρὸς εἶναι Σταυρὸς καὶ κανεὶς δὲν ξεφεύγει ἀπὸ αὐτόν.

            Ἔχουμε, λοιπόν, τὸν Σταυρὸ τῆς ἀποδοχῆς καὶ τὸν σταυρὸ τῆς ἀρνήσεως. Ὁ μὲν Σταυρὸς τῆς ἀποδοχῆς εἶναι ἐκείνος τὸν ὁποῖο σηκώνουμε μὲ ἐπίγνωση, ὑπομονὴ καὶ εὐχαριστία, ζητῶντας μέσῳ τῆς προσευχῆς τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ. Ὁ Σταυρὸς αὐτὸς ὁδηγεῖ σὲ ἀνέκφραστη χαρὰ καὶ ἱκανοποίηση, σὲ προσέγγιση τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ σταυρὸς τῆς ἀρνήσεως, εἶναι ἐκεῖνος τὸν ὁποῖο ἐπιχειροῦμε μὲ πεῖσμα νὰ ἀποφύγουμε, ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν τὰ καταφέρνουμε, τὸν σηκώνουμε μὲ διαρκῆ γογγυσμό, μεμψιμοιρία, ὀργὴ καί, στὴν χειρότερη περίπτωση, μὲ τὴν θεομίσητη βλασφημία. Ὁ σταυρὸς αὐτὸς ὁδηγεῖ σὲ περισσότερη θλίψη, σὲ χωρισμό, σὲ ψυχοσωματικὲς ἀσθένειες καί, ἐν ὀλίγοις, σὲ ἀπόλυτη παρακμή.

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί,

            Ἡ ἐπιλογὴ τοῦ νὰ ἀποδεχθοῦμε ἢ νὰ ἀρνηθοῦμε τὸν Σταυρό μας ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ἂν ἔχουμε λάβει σοβαρὰ ὑπ’ ὄψιν τὸ θέμα τῆς σωτηρίας μας. Σήμερα ὁ Χριστὸς εἶπε στὸ Εὐαγγέλιο: «τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ;». Μία καὶ ὄχι δύο ζωὲς ἔχουμε γιὰ νὰ σώσουμε τὴν ψυχή μας. Γιὰ αὐτό, ἀξίζει νὰ κάνουμε λίγη ὑπομονὴ ἀναλαμβάνοντας τὸν Σταυρὸ τῆς ἀποδοχῆς. Στὸν ἀγώνα αὐτὸν θὰ μᾶς βοηθήσει ἡ σκέψη ὅτι ὁ «Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων καὶ Κύριος τῶν κυριευόντων», «ὁ τοῖς Χερουβεὶμ ἐποχούμενος καὶ ὑμνούμενος ὑπὸ τῶν Σεραφείμ», Παντοδύναμος Θεὸς, γιὰ νὰ σώσει ἐμᾶς, ἔγινε Ἄνθρωπος καὶ ὑπέστη τὸν πιὸ ἀτιμωτικὸ θάνατο πάνω στὸν Σταυρό. Κὶ ἐμεῖς ποὺ εἴμαστε χοϊκοὶ ἄνθρωποι, θὰ ἀρνηθοῦμε τὸν Σταυρὸ τῆς σωτηρίας μας; Μὴ γένοιτο!

            Εἰσήλθαμε στὴν Ἐκκλησία, βαπτισθήκαμε, ἐξομολογούμαστε, νηστεύουμε, προσευχόμαστε, ἐκκλησιαζόμαστε, μεταλαμβάνουμε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Ὅλα αὐτὰ γιατί; Διότι θέλουμε νὰ βιώσουμε τὴν Ἀνάσταση, θέλουμε νὰ βιώσουμε τὴν Χαρὰ, τὴν ἀληθινὴ Ζωή, θέλουμε νὰ πλημμυρίσουμε ἀπὸ Φῶς ποὺ μόνο ὁ Τριαδικὸς Θεὸς μᾶς παρέχει. Πρὶν ἀπὸ τὴν Ἀνάσταση, ὡστόσο, προηγεῖται ἡ Σταύρωση. Τὴν φράση «Ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται» ὁ Χριστὸς τὴν εἶπε ὄχι γιὰ κάποιους πιὸ ἱκανοὺς καὶ πιὸ πνευματικούς. Τὴν εἶπε γιὰ ὅλους, γιατὶ ὅλοι μποροῦμε, ἀρκεὶ νὰ θέλουμε. Λίγη ὑπομονή, λοιπόν, καὶ ἡ Ἀνάσταση εἶναι κοντά μας. Ὁ Παράδεισος εἶναι κοντά. 

Μετ᾽ εὐχῶν,

ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

ΤΙ ΝΑ ΘΥΜΑΣΑΙ ΟΤΑΝ ΧΑΝΕΙΣ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗ ΣΟΥ (Στάρετς Ἰωσήφ)

Μιὰ μοναχὴ τοῦ εἶχε γράψει [στὸν Στάρετς Ἰωσήφ], ἐκθέτοντάς του τὶς στενοχώριες της, τοὺς πειρασμούς της ἀπὸ ἀνθρώπους, καὶ τοὺς λογισμούς της. Τῆς ἀπάντησε ὁ π. Ἰωσήφ:

“Ὅταν οἱ ἁμαρτίες ἢ γενικώτερα οἱ πράξεις τοῦ πλησίον σου σὲ κάνουν νὰ χάνεις τὴν εἰρήνη τῆς ψυχῆς, νὰ θυμᾶσαι τὰ ἑξῆς:

α. Ἡ σκέψη ὅτι πρέπει νὰ φροντίσωμε νὰ διορθώσωμε τοὺς ἄλλους, μᾶς φέρνει πάντοτε ταραχή. Μᾶς κάνει καὶ χάνομε τὴν εἰρήνη τῆς ψυχῆς μας καὶ νευριάζομε. Μὰ ἔτσι ἁμαρτάνομε. Ἡ ἁμαρτία δὲν διορθώνεται μὲ ἁμαρτία. Μὲ τὴν πραότητα διορθώνεται. Καὶ μὲ τὴν μακροθυμία.

β. Ὁ ζῆλος σου νὰ ἐξαφανίσεις τὸ κακὸ ἀπὸ τὶς ψυχὲς τῶν ἄλλων γεμίζοντας πικρία ἐναντίον τους, εἶναι ὁ ἴδιος κακὸς· εἶναι ἁμαρτία· δὲν εἶναι ἀρετή.

γ. Νὰ θυμᾶσαι ὅτι στὸ μάτι σου ἔχει μπεῖ ἕνα μεγάλο δοκάρι. Εἶναι παράλογο καὶ ἁμαρτία, νὰ ἀσχολεῖσαι μὲ τὸ κάρφος (=τὸ μικρὸ σαριδάκι), ποὺ μπῆκε στὸ μάτι τοῦ ἀδελφοῦ σου.

δ. Μερικὲς ἀτέλειες εἶναι σὲ ὅλους μας ἀναπόφευκτες. Καὶ μερικὲς εἶναι σὲ μᾶς ὠφέλιμες. Γιατί μᾶς ὁδηγοῦν σὲ βαθύτερη ταπείνωση. Ἔτσι νὰ τὶς βλέπεις τὶς ἀτέλειες τῶν ἀδελφῶν σου.

ε. Κάνε στόχο σου νὰ μιμεῖσαι τὴν ὑπομονὴ τοῦ Χριστοῦ. Θὰ ἰδεῖς τότε τὴν ἀνυπομονησία σου νὰ χαλιναγωγεῖται. Καὶ ἡ ψυχή σου θὰ γεμίσει εἰρήνη καὶ χαρά.

στ. Σὲ ὅλα πρέπει νὰ φερώμαστε μὲ μακροθυμία. Μακροθυμεῖτε πρὸς πάντας. Ἔχε πραότητα· εἰρήνη· ὑπομονή. Καὶ στρέψε τὸν λογισμό σου, νὰ βλέπεις τὶς κακίες τῶν ἄλλων μὲ ἠρεμία καὶ μὲ γαλήνη.

ζ. Μὴν ἀφήνεις τὸν ἑαυτό σου νὰ ἐνεργεῖ μὲ σαρκικὸ φρόνημα. Μὴν ξεχνᾷς, ὅτι ὁ ἄνθρωπος μὲ σαρκικὸ φρόνημα, καταδικάζει αὐστηρὰ τὰ λάθη τοῦ πλησίον του, παρ’ ὅλο ποὺ πέφτει σ’ αὐτὰ καὶ ὁ ἴδιος.

ἡ. Τίποτε δὲν μᾶς κάνει τόσο ἤρεμους καὶ εἰρηνικοὺς ἔναντι τοῦ πλησίον μας, ὅσο ἡ σιωπή, ἡ ἀγάπη καὶ ἡ προσευχή.

θ. Ἡ συνείδηση εἶπε ὁ π. Ἰωσήφ:

Ἡ συνείδηση εἶναι ξυπνητήρι. Ὅταν σοῦ χτυπήσει, ξύπνα καὶ τρέξε νὰ κάμεις αὐτὸ ποὺ σοῦ θύμισε. Ἂν τὸ κάμεις, θὰ τὴν ἀκοῦς πάντοτε. Θὰ σὲ ξυπνάει τὴν ὥρα ποὺ πρέπει. Μὰ ἂν γιὰ μερικὲς ἡμέρες τῆς κλείσεις τὰ αὐτιά σου, καὶ εἰπεῖς μέσα σου «δὲν βαριέσαι!», τότε τὸ ξυπνητήρι αὐτὸ θὰ πάψεις νὰ τὸ ἀκοῦς· θὰ πάψει νὰ σὲ ξυπνάει.

(Από το: «Στάρετς Ἰωσήφ», ἔκδοση Ἱερὰς Μητροπόλεως Νικοπόλεως)

Πηγή

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

 

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

            Στὴ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ ἀκούσαμε ὅτι σὲ κάποιο σπίτι ὅπου κήρυττε ὁ Κύριός μας εἶχε συγκεντρωθεῖ τόσο μεγάλο πλῆθος ἀνθρώπων, ὥστε νὰ μὴν χωροῦν οὔτε στὸν χῶρο κοντὰ στὴν ἐξώπορτα. Ξαφνικά, ἔγινε μικρὴ ἀναταραχὴ καὶ τὸ κήρυγμα διακόπηκε. Τέσσερεις ἄνδρες, ἔχοντας ἀκούσει γιὰ τὴν παρουσία τοῦ Ἰησοῦ στὴν περιοχή τους, βρῆκαν τὴν εὐκαιρία νὰ μεταφέρουν σὲ Ἐκεῖνον τὸν ἄνθρωπό τους, ὁ ὁποῖος ὑπέφερε ἀπὸ σωματικὴ παραλυσία καὶ ἦταν κατάκοιτος. Φτάνοντας στὸ σπίτι, εἶδαν ὅτι ἦταν ἀδύνατο νὰ μποῦν μέσα ἐξ αἰτίας τοῦ πλήθους. Τίποτα, ὅμως, δὲν εἶναι ἀδύνατο ὅταν ὑπάρχει πίστη στὸν Θεό, θέληση καὶ ἀγάπη. Αὐτὰ τὰ τρία μαζὶ ξεπερνοῦν κάθε ἐμπόδιο. Ἔτσι ἔγινε καὶ στὴν περίπτωση τῶν τεσσάρων ἀνδρῶν. Ἀγαποῦσαν καρδιακὰ τὸν παραλυτικό, ἤθελαν τὴν ἄμεση θεραπεία του καὶ εἶχαν ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στὴν δύναμη τοῦ Θεανθρώπου. Μὲ αὐτὰ τὰ ἐφόδια ἀνέβηκαν πάνω στὴ στέγη, τὴν ἄνοιξαν καὶ κατέβασαν ἀπὸ τὴν στέγη τὸν ἀσθενῆ. Εἶδε ὁ Κύριός μας τὸ ψυχικὸ μεγαλεῖο τους καὶ εἶπε στὸν ἄρρωστο: «παιδί μου, σοῦ συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες». Ἤθελε νὰ τονίσει μέσα ἀπὸ αὐτὰ τὰ λόγια τὴν ψυχοσωματικὴ λειτουργία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὅτι αἰτία τῆς σωματικῆς ἀσθένειάς του ἦταν οἱ ἁμαρτίες, ἡ ἀσθένεια τῆς ψυχῆς του. Ὡστόσο, ἦταν ἐκεῖ μία μερίδα Φαρισαίων, οἱ ὁποῖοι εἶχαν τὴν συνήθεια νὰ ἐξετάζουν λεπτομερέστατα τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ, προκειμένου νὰ βροῦν κάτι γιὰ νὰ Τοῦ ἐπιτεθοῦν. Αὐτὴ ἡ συνήθεια κρατάει ὡς τὶς μέρες μας ἀπὸ σύγχρονους Φαρισαίους. Ξεσηκώθηκαν, λοιπόν, οἱ ὑποκριτὲς καὶ εἶπαν στὸν Ἰησοῦ ὅτι βλασφημεῖ, διότι μόνο ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες. Νόμισαν ὅτι παγίδεψαν τὸν Κύριό μας καὶ χάρηκαν ποὺ βρῆκαν τέτοια κατηγορία ἐναντίον Του. Ἡ χαρά τους ἀνατράπηκε καὶ ἔγινε μάλλον θλίψη, ὅταν ὁ Χριστὸς εἶπε: «Γιὰ νὰ δεῖτε ὅτι ἐξουσία ἔχει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου νὰ συγχωρεῖ στὴ γῆ ἁμαρτίες –λέγει στὸν παράλυτο- σήκω καὶ πάρε τὸ κρεβάτι σου καὶ πήγαινε στὸ σπίτι σου». Τὰ χρόνια δεσμὰ τῆς παραλυσίας λύθηκαν ἀμέσως μὲ τὴ θεϊκὴ προσταγή. Δὲν χρειάσθηκε οὔτε λίγος χρόνος γιὰ ἀνάρρωση. Καὶ ὄχι μόνο σηκώθηκε νὰ περπατήσει, ἀλλὰ σήκωσε καὶ τὸ κρεβάτι του πλήρως θεραπευμένος. 

            Ἡ Ἐκκλησία μας, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ ἀνθρώπους σὰν ἐκείνους τοὺς τέσσερεις ἄνδρες. Ἀναρωτιέστε ποῦ θὰ τοὺς βρεῖ; Εἶναι ὅσοι ἀκοῦνε αὐτὸ τὸ εὐαγγελικὸ μήνυμα. Εἴμαστε ὅλοι ἐμεῖς. Εἶστε ὅλοι ἐσεῖς. Ἔχετε μέσα σας -δοσμένη ἀπὸ τὸν Κύριό μας- τεράστια ψυχικὴ δύναμη, τόση ὥστε νὰ μπορεῖτε νὰ ἀναστήσετε τὴν ταλαίπωρη κοινωνία μας, ἐπιστρέφοντάς την στὸ Φῶς τοῦ Χριστοῦ. Γιὰ νὰ γίνει αὐτό, ὅμως, πρέπει αὐτὴ τὴν ἐσωτερικὴ δύναμη νὰ τὴν βγάλετε πρὸς τὰ ἔξω. Πάρτε ὡς παράδειγμα τοὺς ἀνθρώπους ποὺ μετέφεραν τὸν παράλυτο. Βγῆκαν ἀπὸ τὸ «ἐγώ» τους καὶ στράφηκαν στὴ βοήθεια τοῦ ἀδελφοῦ τους ποὺ εἶχε ἀνάγκη. Τὸν ἀγάπησαν καὶ ἔγιναν θυσία γιὰ αὐτόν, διότι εἶχαν πίστη στὸν Θεό. Ἡ θυσία τους εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα ὁ παράλυτος νὰ ἀρχίσει νὰ περπατᾶ πρὸς δόξαν Θεοῦ. 

            Ἐπαναλαμβάνω καὶ τὸ τονίζω: ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ νὰ θυσιασθοῦν ὑπὲρ αὐτῆς. Ἔτσι μόνο θὰ προχωρήσει μπροστά, ἁγιάζοντας ψυχές. Βλέποντας Ἐνορίες νὰ μένουν ἀλειτούργητες, Μοναστήρια νὰ κλείνουν τὸ ἕνα μετὰ τὸ ἄλλο ἀπὸ λειψανδρεία, βλέποντας τὰ ἀναλόγια -ἂς μοῦ ἐπιτραπεῖ ἡ ἔκφραση- νὰ ἀραχνιάζουν καὶ τὰ παιδιά μας νὰ μὴν πατᾶνε οὔτε ἔξω ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, πρέπει ἐπιτέλους νὰ ἀναλάβει ὁ καθένας τὶς εὐθύνες του. Δὲν εἴμαστε θεατὲς στὰ τῆς Ἐκκλησίας. Εἴμαστε μέλη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος καὶ εἰδικὰ αὐτὴ τὴν ἐποχὴ ποὺ τὸ σῶμα ταλαιπωρεῖται ἀπὸ τὴ λειψανδρεία, δὲν γίνεται τὰ μέλη νὰ μένουν ἀμέτοχα. 

            Σήμερα, Β’ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, ἡ Ἐκκλησία προβάλλει τὸ παράδειγμα τοῦ μεγάλου ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης. Στὸν καιρό του, ἡ Ἐκκλησία μαστιζόταν ἀπὸ μία αἵρεση: ἕνας οὐνίτης ὀνόματι Βαρλαὰμ καὶ μερικοὶ λόγιοι σύντροφοί του, κορόιδευαν ἐκείνους ποὺ προσπαθοῦσαν μέσῳ τῆς ἄσκησης νὰ ἑνωθοῦν μὲ τὸν Θεό. Οἱ ἴδιοι θεωροῦσαν ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸν Θεό, ἀλλὰ Τὸν προσεγγίζει μέσῳ τῆς φιλοσοφίας. Αὐτὴ ἡ αἱρετικὴ ὀμάδα ἔκανε κάτι φρικτό: θέλησε νὰ ὑποβιβάσει τὸν χριστιανισμὸ στὸ ἐπίπεδο τῆς ἰδεολογίας. Πράγματι, ἂν δὲν ὑπάρχει ἕνωση Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, τότε ὁ χριστιανισμὸς καταντᾶ μία καλὴ ἰδεολογία ποὺ κάνει τοὺς ἀνθρώπους καλοὺς καὶ ἠθικούς. Καλὸς καὶ ἠθικός, ὅμως, μπορεῖ νὰ γίνει ὁ ἄνθρωπος καὶ μέσα ἀπὸ ἄλλες ἰδεολογίες. 

            Τί ἔκανε, ὅμως, ὁ Μέγας Γρηγόριος; Ἔγινε θυσία γιὰ νὰ στερεωθεῖ ἡ Ὀρθοδοξία. Μέσα ἀπὸ τὰ συγγράμματά του καὶ τὶς Συνόδους ποὺ συνεκάλεσε, διακήρυξε περίτρανα ὅτι ὁ χριστιανισμὸς δὲν εἶναι φιλοσοφίες, ἀλλὰ τρόπος ζωῆς, εἶναι βίωμα ποὺ κάνει τὸν ἄνθρωπο ὄχι ἁπλῶς καλὸ ἢ ἠθικό, ἀλλὰ ἅγιο. Τόνισε ὅτι τὸν Θεὸ δὲν μποροῦμε νὰ Τὸν προσεγγίσουμε μέσῳ τῆς φιλοσοφικῆς σκέψης, ἀλλὰ ἀποκαλύπτεται στὸν χριστιανὸ ποὺ ἔχει καθαρὴ καρδιά. Αὐτὴ ἡ Κάθαρση τῆς καρδιᾶς ἀπὸ τὰ πάθη ἔρχεται μέσα ἀπὸ τὴν ἄσκηση, δηλαδή, τὴν νηστεία, τὴν ἀγρυπνία καὶ τὴν προσευχή. Ἡ Κάθαρση ὁδηγεῖ στὸν Φωτισμὸ τοῦ νοῦ μὲ τὸν ἄνθρωπο νὰ βρίσκεται σὲ συνεχῆ ἐπικοινωνία μὲ τὸν Θεό. Τέλος, τὸν Φωτισμὸ ἀκολουθεῖ ἡ ἐμπειρία τῆς Θέωσης, ἡ θέα τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν κορυφὴ τῆς πνευματικῆς ζωῆς καὶ τὸν σκοπὸ τοῦ κάθε ὀρθοδόξου χριστιανοῦ. 

            Εἴμαστε εὐγνώμονες στὸ ἱερὸ πρόσωπο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου, διότι ἀνέλαβε τὴν εὐθύνη καὶ ὑπηρέτησε τὴν Ἐκκλησία ὅταν τὴν ἔβλεπε νὰ κινδυνεύει. Ἂν ἔμενε ἐπαναπαυμένος στὸ κελί του, οἱ συνέπειες θὰ ἦταν τραγικές. Νὰ ἔχουμε τὴν εὐχὴ καὶ τὴν πρεσβεία του, ὥστε καὶ ἐμεῖς νὰ ἀναλάβουμε τὶς εὐθύνες, νὰ ἀφήσουμε στὴν ἄκρη τὰ προσωπικά μας θελήματα καὶ νὰ ἀκολουθήσουμε τὴν ὁδὸ τῆς Κάθαρσης, τοῦ Φωτισμοῦ καὶ τῆς Θέωσης. Ἀμήν! 

Ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

«Μεγίστην εὐεργεσίαν βλέποντες, χεῖρας κροτήσωμεν, 

τὰ διεστῶτα μέλη τοῦ Χριστοῦ, συνηγμένα πρὸς ἕνωσιν»

            Μέσα ἀπὸ αὐτὸ τὸ τροπάριο ποὺ ἀκούσαμε στὸν κανόνα, ὁ ὑμνωδὸς μᾶς προτρέπει σήμερα, Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας, νὰ χειροκροτήσουμε γιορτάζοντας τὴ μεγάλη εὐεργεσία. Ποιά εἶναι αὐτή; Ἡ ἑνότητα τῶν χριστιανῶν. Ἡ ἑνότητα! Γιὰ αὐτὴν εἶχε προσευχηθεῖ ὁ ἴδιος ὁ Δεσπότης Χριστὸς λίγο πρὶν τὸ ἑκούσιο Πάθος.  Ποιός ἀγωνιᾶ σήμερα γιὰ τὴν ἑνότητα; Ὁ ὑμνωδὸς ἀναφέρεται στὴν ἑνότητα τῶν χριστιανῶν ποὺ βρίσκονταν σὲ διάσταση γιὰ περισσότερο ἀπὸ ἑκατὸ χρόνια ἐξαιτίας τῆς εἰκονομαχίας.

            Ἡ εἰκονομαχία ἦταν μία αἵρεση ποὺ μὲ αὐτοκρατορικὴ βούλα συντάραξε τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἀπὸ τὸ 726 ἕως τὸ 842. Οἱ ἱερὲς εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ, τῆς Θεοτόκου καὶ τῶν Ἁγίων ἀφαιρέθηκαν ἀπὸ τοὺς Ναοὺς καὶ πολλὲς ἀπὸ αὐτὲς ἔγιναν ἀντικείμενα ἀδιάντροπης βεβήλωσης. Οἱ εἰκονομάχοι, ἐπηρεασμένοι ἀπὸ τὶς ἀνεικονικὲς ἀντιλήψεις τῶν ἰουδαίων καὶ τῶν ἰσλαμιστῶν, ἐξαπέλυσαν σφοδρὸ μίσος κατὰ τῶν χριστιανῶν ποὺ ὁμολογοῦσαν ἀληθινὰ καὶ συνειδητὰ τὴν προσκύνηση τῶν ἁγίων εἰκόνων:  τοὺς ἐξόριζαν, τοὺς φυλάκιζαν, δήμευαν περιουσίες, ἔκλειναν Μοναστήρια, ἀνάγκαζαν Μοναχοὺς καὶ Μοναχὲς σὲ γάμο καὶ βασάνιζαν ποικιλοτρόπως. 

            Εἶχε ἀπόλυτο δίκιο ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ὅταν ἔγραφε τὸ: «νοῦς ἀποστὰς τῆς θεωρίας τοῦ Θεοῦ ἢ κτηνώδης ἢ δαιμονιώδης γίνεται». Οἱ εἰκονομάχοι εἶχαν ξεφύγει ἀπὸ τὴ θεωρία τοῦ Θεοῦ κατὰ κύριο λόγο διότι, ἀπαγορεύοντας τὴν ἀπεικόνιση τοῦ Χριστοῦ, προσέβαλλαν τὸ γεγονὸς τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως. Ἐμεῖς ὅταν προσκυνοῦμε τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου, ὁμολογοῦμε ὅτι ὁ Θεὸς ἔγινε ἄνθρωπος, ἔλαβε ἀνθρώπινη μορφὴ καί, ἑπομένως, μπορεῖ νὰ ἀπεικονισθεῖ, ὅπως ὁ καθένας μας. Καὶ ἔγινε ὁ Θεὸς ἄνθρωπος γιὰ νὰ κάνει τὸν καθένα μας κατὰ χάριν θεό. Ἄν, ὅμως, ὁ Χριστὸς δὲν μπορεῖ νὰ εἰκονισθεῖ, ὅπως ὑποστήριζαν οἱ εἰκονομάχοι, σημαίνει ὅτι δὲν ἔγινε τέλειος ἄνθρωπος. Καὶ ἂν δὲν ἔγινε τέλειος ἄνθρωπος, ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχουμε καμία σύνδεση μὲ τὸν Θεὸ καὶ ἄρα εἴμαστε καταδικασμένοι στὴν ἀπώλεια καὶ τὸν θάνατο.

            Θάνατος, ὅμως, καὶ Ὀρθοδοξία εἶναι δύο ἔννοιες ἀντίθετες. Πῶς νὰ μὴν εἶναι; Ἀφοῦ ἡ Ὀρθοδοξία ἀποτελεῖ τὴν μόνη ὁδὸ πρὸς τὴν Θέωση καὶ τὴν ἀληθινὴ Ζωή. Τὸ γνώριζαν αὐτὸ πολὺ καλὰ οἱ Ἅγιοι Πατέρες καὶ οἱ Ἁγίες Μητέρες, γιὰ αὐτὸ καὶ πάλαιψαν νὰ κρατήσουν τὴν Ὀρθοδοξία ἀνόθευτη καὶ ὄχι ἐπειδὴ ἦταν πεισματάρηδες, οὔτε διότι τὴν θεώρησαν ὡς μία καλὴ ἰδεολογία. Ἐκεῖνοι θυσιάσθηκαν, μὲ ἀποτέλεσμα σήμερα, δύο χιλιετίες μετὰ τὴν ἵδρυση τῆς Ἐκκλησίας κατὰ τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, νὰ εἴμαστε ὀρθόδοξοι καὶ νὰ γιορτάζουμε ἐλεύθερα τὸν θρίαμβο τῆς Ὀρθοδοξίας. Τοὺς εἴμαστε εὐγνώμονες.

            Τοὺς εἴμαστε εὐγνώμονες ὅπως εὐγνώμων ἦταν ὁ Ἀπόστολος Ναθαναὴλ στὸν Ἀπόστολο Φίλιππο. Ἀκούσαμε σήμερα στὴν εὐαγγελικὴ περικοπὴ ὅτι ὁ Χριστὸς βρῆκε τὸν Φίλιππο καὶ τοῦ πρότεινε νὰ τὸν ἀκολουθήσει. Ὁ Φίλιππος ἀμέσως ἀκολούθησε τὸν Κύριο καὶ διαπίστωσε πολὺ σύντομα ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι Αὐτὸς τὸν Ὁποῖο προεμήνυσαν οἱ Προφῆτες, ὁ Χριστός. Ὁ Φίλιππος πίστεψε, δηλαδὴ ἐμπιστεύθηκε τὸν Ἰησοῦ ὡς Μεσσία. Αὐτὴ τὴν πίστη, τὸ πολύτιμο ἀγαθὸ ποὺ ἀξιώθηκε νὰ βιώσει, δὲν τὴν κράτησε γιὰ τὸν ἑαυτό του. Ἀντιθέτως, ἔτρεξε στὸν καρδιακό του φίλο, τὸν Ναθαναήλ, καὶ μοιράσθηκε μαζί του τὴν ἀποκάλυψη.  «Βρῆκαμε αὐτὸν ποὺ προεμήνυσαν οἱ προφῆτες!», τοῦ εἶπε. Μὲ ἐφόδιο αὐτὴ τὴν μαρτυρία τοῦ Φιλίππου, ὁ Ναθαναὴλ πῆγε νὰ δεῖ περὶ τίνος πρόκειται. Ἕνα λόγο μόνο τοῦ εἶπε ὁ Κύριος καὶ τοῦ ἐνέπνευσε τὴν ἐμπιστοσύνη. Πίστεψε ἀμέσως ὁ Ναθαναὴλ καὶ ὁμολόγησε: «Διδάσκαλε, ἐσὺ εἶσαι ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ». 

            Ὁ Φίλιππος στὸν Ναθαναὴλ προσέφερε τὴν Ὀρθοδοξία καὶ ὁ Ναθαναὴλ ὁμολόγησε. Αὐτὴν προσέφεραν καὶ σὲ ἐμᾶς οἱ Ἅγιοι Πατέρες καὶ ἐμεῖς ὁμολογοῦμε ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ποὺ μᾶς πῆρε ἀπὸ τὸν Ἅδη καὶ μᾶς ἀνέβασε στὸν Οὐρανό. 

            Ἡ  Ὀρθοδοξία εἶναι ὁ ὀρθὸς τρόπος νὰ πιστεύουμε στὸν Θεό. Ὡστόσο, αὐτὸ μόνο δὲν ἀρκεῖ γιὰ νὰ περιγράψει τὴ λέξη καὶ νὰ μᾶς καταστήσει ὀρθοδόξους. Ὀρθοδοξία εἶναι καὶ ἡ ὀρθὴ δοξολογία τοῦ Θεοῦ. Δηλαδή, νὰ δοξάζουμε τὸν Θεὸ μὲ τὸν τρόπο τῆς ζωῆς μας, μὲ τὰ λόγια, μὲ τὰ ἔργα καὶ μὲ τὴ σκέψη μας. Ὀρθοδοξία εἶναι νὰ ζοῦμε, ἢ τουλάχιστον νὰ προσπαθοῦμε νὰ ζοῦμε, ὅπως ἔζησε ὁ Θεάνθρωπος.

            Ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἄγγιγμα ψυχῆς διότι ἄγγιγμα ψυχῆς ἦταν ὅλη ἡ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ, ἄγγιγμα τῆς ψυχῆς τῶν ἀνθρώπων ποὺ δὲν ἔχουν δόλο, ὅπως ὁ Ναθαναήλ. 

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί,

            Αὐτὸ τὸ ἄγγιγμα τῆς ψυχῆς, αὐτὸ τὸ τζιβαέρι ποὺ λέγεται Ὀρθοδοξία, στὴ διάρκεια τῶν αἰώνων τὸ ἐπιβουλεύθηκαν πολλοὶ ἐχθροί, ἐσωτερικοὶ καὶ ἐξωτερικοί. Δυστυχῶς, αὐτοὶ ποὺ προκάλεσαν καὶ προκαλοῦν τὰ περισσότερα τραύματα εἶναι οἱ ἐσωτερικοί, ἄνθρωποι ποὺ βάζουν μπροστὰ τὰ «θέλω» τους, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ Ἐκκλησία νὰ κλυδωνίζεται, δίχως βέβαια ποτὲ νὰ καταποντιστεῖ. Τέτοιοι εἶναι καὶ οἱ αἱρετικοί. Ἡ Ἐκκλησία σὲ αὐτοὺς θέσπισε τὸ ἀνάθεμα, ὅπως διαβάζουμε στὸ λεγόμενο συνοδικό. Αὐτό, ὅμως, ἡ Ἐκκλησία δὲν τὸ ἐκφωνεῖ θριαμβολογῶντας. Δὲν τὸ λέμε γιὰ νὰ ἐκτονωθοῦμε ἐναντίον τῶν ἄλλων καὶ νὰ δείξουμε πόσο ἀνώτεροι καὶ ὁμολογητὲς εἴμαστε (-τὴν ὁμολογία μας πρέπει νὰ τὴν δείχνουμε μὲ τὸ φωτεινὸ παράδειγμά μας). Τὸ ἀνάθεμα λέγεται πρῶτον μὲ πόνο, διότι κάποιοι ἄνθρωποι σὰν ἐμᾶς ἔπεσαν θύματα τοῦ πονηροῦ καὶ δεύτερον λόγῳ τῆς φροντίδας τῶν Πατέρων, γιὰ νὰ μὴν ἀσπαστοῦν οἱ ὀρθόδοξοι χριστιανοὶ αἱρετικὲς δοξασίες. 

            Καὶ πάλι δυστυχῶς, τὸ νὰ ἀσπαστοῦν σήμερα οἱ χριστιανοὶ αἱρετικὲς δοξασίες, γιὰ κάποιους δὲν σημαίνει τίποτα ἀπολύτως. Πρόκειται γιὰ ἐκείνους ποὺ ὑποστηρίζουν τὴ σύγχρονη αἵρεση τοῦ οἰκουμενισμοῦ, ὁ ὁποῖος πρεσβεύει τὴ σωτηρία ἀνεξαρτήτως δόγματος. Ὡς ἕνας ἐκ τῶν πολλῶν ἑκατομμυρίων ποὺ ἑορτάζουν σήμερα τὴν Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας, διερωτῶμαι πρὸς ὅσους πρεσβεύουν αὐτὴ τὴν αἵρεση: Γιατί αὐτὴ τὴν Κυριακὴ γιορτάζουμε τὴ νίκη τῆς Ὀρθοδοξίας; Ἂν ὑπάρχει σωτηρία σὲ κάθε δόγμα, τότε γιατί οἱ Ἅγιοί μας ἔδωσαν ἀγῶνες γιὰ νὰ κρατηθεῖ ἡ Ὀρθοδοξία;

            Μὲ τὴν χάρη καὶ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, ἐμεῖς ἀνήκουμε στὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, εἴμαστε ὀρθόδοξοι. Αὐτὸ εἶναι μὲν τὸ καύχημά μας, ἀλλὰ ἂς προσέξουμε καὶ κάτι: εἶναι καὶ μεγάλη εὐθύνη! Κρατοῦμε τὴν Ὀρθοδοξία; Ὁ καθένας ἀπὸ ἐμᾶς ἔχει καθῆκον νὰ μεταδώσει τὸ φῶς τῆς Ὀρθοδοξίας στοὺς ἀδελφοὺς ποὺ δὲν ἔχουν αὐτὸ τὸ φῶς, ὅπως ὁ Φίλιππος στὸν Ναθαναήλ, καὶ ὄχι νὰ ἀρκούμαστε καυχόμενοι ὅτι εἴμαστε ὀρθόδοξοι, διότι μὲ αὐτὴ τὴ συμπεριφορὰ θὰ βρεθοῦμε πρὸ μεγάλων ἐκπλήξεων…

            Στὴν ἀρχὴ τῆς ὁμιλίας ἔγινε ἀναφορὰ στὴν ἑνότητα, σὲ αὐτὴ τὴ μεγάλη εὐεργεσία τοῦ Θεοῦ ποὺ συνέβη μὲ τὴν ἀναστήλωση τῶν ἁγίων εἰκόνων. Ἡ διασάλευση τῆς ἑνότητας εἶναι ἔργο τοῦ μισόκαλου τῆς ψυχῆς. Ἄρα καὶ ὁ ἀγώνας γιὰ τὴν ἑνότητα μὲ κεφαλὴ τὸν Χριστό, εἶναι ἔργο θεϊκό. 

            Εἴθε, ὁ Θεὸς ποὺ μετὰ ἀπὸ 120 χρόνια εἰκονομαχίας χορήγησε τὴν ἑνότητα καὶ τὴν εἰρήνη τῆς Ἐκκλησίας, νὰ μᾶς ἐλεήσει καὶ τώρα. 

Χρόνια πολλὰ καὶ εὐλογημένα σὲ ὅλους!

Καλὸ ὑπόλοιπο τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς!

Ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

  

            Πρόκειται γιὰ Θεία Λειτουργία, ἡ ὁποία περιλαμβάνει Ἀκολουθία Ἑσπερινοῦ καὶ Κοινωνία τῶν Τιμίων Δώρων ἀπὸ τοὺς πιστούς. Τελεῖται μόνον κατὰ τὴν περίοδο τῆς νηστείας τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς, τὶς καθημερινές, ἐκτὸς Σαββάτου καὶ Κυριακῆς, καὶ μάλιστα τὴν Τετάρτη καὶ τὴν Παρασκευή, μὲ Ἅγιο Ἄρτο, ἤτοι Σῶμα Χριστοῦ, ἐμβαπτισμένο μὲ Ἅγιο Αἷμα, ποὺ ἔχει καθαγιασθεῖ στὶς προηγηθεῖσες πλήρεις Θεῖες Λειτουργίες τοῦ Σαββάτου ἤ τῆς Κυριακῆς.
            Αὐτὸ συμβαίνει, διότι ἡ τέλεση Θείας Λειτουργίας -γεγονὸς ἑόρτιο καὶ ἀναστάσιμο, ἀπαγορεύεται ἐντὸς τῆς Τεσσαρακοστῆς, διὰ τὸ πένθιμον τῆς περιόδου τῆς νηστείας, σύμφωνα μὲ ἀρχαία παράδοση καὶ τὸν ΜΘ΄ Ἱερὸ Κανόνα τῆς ἐν Λαοδικείᾳ Συνόδου.
            Ὅμως, ἀπὸ τὴν ἄλλη, τὰ ἀγωνιζόμενα καὶ ἐγκρατευόμενα πιστὰ τέκνα τῆς Ἐκκλησίας εἶχαν τὴν ἄμεση ἀνάγκη τῆς ἐνισχύσεώς τους μέσῳ τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων εἰδικῶς κατὰ τὴν περίοδο αὐτὴ τοῦ ἐντατικοῦ ἀγῶνος τους· ποθοῦσαν νὰ κοινωνοῦν ὅσο πιὸ συχνὰ γινόταν, διότι ἡ Θεία Κοινωνία ἦταν καὶ εἶναι ἡ πραγματικὴ τροφὴ καὶ ζωή τους.
            Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, γιὰ νὰ μὴ στεροῦνται οἱ πιστοὶ τῆς Θείας Εὐχαριστίας ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος κατὰ τὴν Μ. Τεσσαρακοστή, ἀλλὰ νὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ κοινωνοῦν διὰ Προηγιασμένου Ἁγίου Ἄρτου, ἡ Ἐκκλησία διὰ τῆς Πενθέκτης Συνόδου καὶ μάλιστα διὰ τοῦ ΝΒ΄ Ἱεροῦ Κανόνος αὐτῆς, ὅρισε νὰ τελεῖται ἡ Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία κατὰ τὶς καθημερινὲς τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς.
            Στὰ ἑρμηνευτικά του σχόλια ὁ Ὅσιος Νικόδημος Ἁγιορείτης στὸ Ἱερὸν Πηδάλιον (βλ. ὑποσημείωση, σελ. 267), ἐπικαλούμενος τὸν Κανονολόγο Βλάσταρι, μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι οἱ πιστοὶ παρομοιάζονται μὲ μαχητές· ὅπως οἱ πολεμιστὲς παύουν τὴν μάχη τὸ ἀπόγευμα καὶ γεύονται τροφῆς, γιὰ νὰ πάρουν δυνάμεις καὶ νὰ συνεχίσουν τὸν πόλεμο τὴν ἑπομένη, ἔτσι καὶ οἱ πιστοί, μεταλαμβάνουν τοῦ Δεσποτικοῦ Σώματος καὶ Αἵματος κατὰ τὴν περίοδο τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνος τῆς μεγάλης Νηστείας, ὥστε νὰ ἐνδυναμώνονται καὶ νὰ ἐνισχύονται ἀπὸ τὸν Κύριο, προκειμένου νὰ συνεχίσουν μὲ νέες δυνάμεις, γενναιότερα, τὴν πάλη κατὰ τοῦ νοητοῦ ἐχθροῦ διαβόλου καὶ τῶν παθῶν.
            Ἡ Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία ἀποδίδεται στὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Διάλογο Πάπα Ρώμης, ἤ στὸν Ἅγιο Γερμανὸ Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, ὅμως στὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι ἔργο ἑνός, ἀλλὰ εἶναι ἔργο συλλογικὸ τῆς Ἱερᾶς Παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας μας.
            Ἡ Προηγιασμένη ἤ «ἀτελὴς» Θεία Λειτουργία, ἐπειδὴ εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὸν Ἑσπερινό, τελεῖται κανονικὰ τὸ ἀπόγευμα, διότι οἱ Χριστιανοὶ νήστευαν μέχρι τὸ ἀπόγευμα καὶ ἀφοῦ κοινωνοῦσαν, ἔκαμαν ξηροφαγία. Βέβαια, τελεῖται γιὰ λόγους οἰκονομίας καὶ ἀνάγκης ἀκόμη καὶ τὸ πρωὶ διότι δὲν εἶναι ἐφικτὴ ἡ ὁπωσδήποτε ἑσπερινὴ τέλεσις αὐτῆς, καθ’ ὅτι σὺν τοῖς ἄλλοις ἔχει καθιερωθεῖ ἡ τέλεση τῆς Ἀκολουθίας τοῦ ἐπίσης Σαρακοστιανοῦ Μεγάλου Ἀποδείπνου τὰ ἀπογεύματα στοὺς Ἱεροὺς Ναούς. Τὸ δὲ ἀπόγευμα τῆς Παρασκευῆς τελεῖται ἡ Ἀκολουθία τῶν Χαιρετισμῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου.
            Ἡ Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων Δώρων ἔχει χαρακτῆρα πένθιμο καὶ κατανυκτικό, περιλαμβάνει Ἀναγνώσματα ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη (Γένεσις, Παροιμίαι) μὲ τὴν ἐπίκληση ἐνδιάμεσα τοῦ θείου Φωτὸς τοῦ Χριστοῦ στοὺς πιστούς, τὴν ψαλμωδία τοῦ «Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου», τὴν σιωπηρὴ Εἴσοδο τῶν τιμίων Δώρων ἀπὸ τὴν ἁγία Πρόθεση στὴν ἁγία Τράπεζα, καὶ γενικὰ ἐντάσσεται στὸ λειτουργικὸ πρόγραμμα τῆς Τεσσαρακοστῆς ὡς ἔνδειξη ἀγάπης τῆς Ἐκκλησίας πρὸς στὰ τέκνα της, γιὰ τὴν ὅσο τὸ δυνατὸν πιὸ κατάλληλη προετοιμασία τους στὴν ὑποδοχὴ καὶ βίωση τοῦ Μυστηρίου τοῦ Πάθους καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος καὶ Λυτρωτοῦ ἡμῶν.
            Ἀντὶ Χερουβικοῦ, ψάλλεται τὸ περίφημο «Νῦν αἱ Δυνάμεις» καὶ ἀντὶ Κοινωνικοῦ τὸ «Γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος, Ἀλληλούϊα».
Πιὸ συγκεκριμένα, ὁ Χερουβικὸς ὕμνος περιλαμβάνει τὰ ἑξῆς:
            «Νῦν αἱ Δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σὺν ἡμῖν ἀοράτως λατρεύουσιν. Ἰδοὺ γὰρ εἰσπορεύεται ὁ Βασιλεὺς τῆς Δόξης».
            Καὶ μετὰ τὴν σιωπηρὴ εἰσόδευση τῶν Δώρων συνεχίζει:
            «Ἰδοὺ θυσία μυστικὴ τετελειωμένη δορυφορεῖται· πίστει καὶ πόθῳ προσέλθωμεν, ἵνα μέτοχοι ζωῆς αἰωνίου γενώμεθα. Ἀλληλούϊα, ἀλληλούϊα, ἀλληλούϊα».
            Ἡ ἀπόδοσή του ἔχει ὡς ἑξῆς:
            Κατὰ τὴν ὥρα αὐτὴ οἱ οὐράνιες Ἀγγελικὲς Δυνάμεις ἀοράτως λατρεύουν μαζί μας τὸν Κύριο. Διότι, ἰδοὺ εἰσέρχεται ὁ Βασιλεὺς τῆς Δόξης. Ἰδοὺ ἐμεῖς καὶ οἱ Δυνάμεις ἐκεῖνες συνοδεύουμε ὡς ὑπηρέτες τὴν θυσία ποὺ ἔχει τελεσθεῖ τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Κυρίου στὸ Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Ἄς προσέλθουμε νὰ κοινωνήσουμε τοῦ θείου τούτου Μυστηρίου μὲ πίστη καὶ πόθο, γιὰ νὰ γίνουμε μέτοχοι τῆς αἰωνίου ζωῆς, Ἀλληλούϊα.
            Εἴθε ὁ Κύριος νὰ μᾶς ἀξιώνει νὰ βιώνουμε τὴν μετάνοια κατὰ τὴν ἁγία αὐτὴ περίοδο τῆς νηστείας καὶ ἐγκρατείας, καὶ μὲ ἑτοιμασία πνευματική, καθὼς καὶ μὲ τὴν ἄδεια καὶ εὐλογία τοῦ Πνευματικοῦ μας πατρός, νὰ προσεγγίζουμε τὸ θεῖο Μυστήριο μὲ πίστη καὶ πόθο, γιὰ νὰ γινόμαστε μέτοχοι ζωῆς αἰωνίου!

+ ὁ Λαρίσης καὶ Πλαταμῶνος Κλήμης

Α΄ ἑβδομάδα Νηστειῶν 2026

Πηγή

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

«Οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε»

            Σήμερα ἡ Ἐκκλησία μᾶς θυμίζει τὴν ἐξορία τῶν πρωτοπλάστων. Μᾶς θυμίζει ὅτι εἴμαστε ἐξόριστοι ἀπὸ τὴν φυσική μας πατρίδα, τὸν Παράδεισο τῆς τρυφῆς καὶ τῆς αἰώνιας χαρᾶς. Ἐνῷ ὁ Θεὸς μᾶς ἔπλασε ἄρχοντες τῆς κτίσεως, δίχως πόνο, λύπη καὶ στεναγμό, ἐμεῖς ἀποφασίσαμε νὰ Τὸν παρακούσουμε καὶ νὰ ἀκούσουμε τὴν συμβουλὴ τοῦ πονηροῦ. Καὶ τί κερδίσαμε; Λίγη πρόσκαιρη ἡδονή, μὰ κυρίως ντροπή, τύψεις, στενοχώρια καί, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν κατοπινή μας ἀμετανοησία, αὐτὸν τὸν θάνατο. Ὄντως, ὅπως λέει ὁ ὑμνωδός, «ὡραῖος ἦν καὶ καλὸς εἰς βρῶσιν ὁ ἐμὲ θανατώσας καρπός». Ἦταν πολὺ ὡραῖος καὶ γευστικὸς ὁ καρπὸς ποὺ μὲ θανάτωσε.

            Ὅπως κατανοοῦμε, λοιπόν, ὁ δρόμος τῆς ἁμαρτίας μπορεῖ νὰ φαίνεται εὔκολος καὶ ἑλκυστικός, ἀλλὰ ὁδηγεῖ στὸν θάνατο, σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν δρόμο τῆς ἀρετῆς, ποὺ μπορεῖ νὰ φαίνεται δύσκολος καὶ ἐπίπονος, ἀλλὰ προσφέρει ἀληθινὴ χαρὰ καὶ αἰώνια ζωή. 

            Αὐτὸν τὸν δρόμο μᾶς καλεῖ νὰ πορευθοῦμε ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία διαχρονικά, μὰ ἰδιαίτερα σήμερα, μία ἡμέρα πρὶν εἰσέλθουμε στὸ στάδιο τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς: «Τὸ στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέῳκται, οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε, ἀναζωσάμενοι τὸν καλὸν τῆς Νηστείας ἀγῶνα· οἱ γὰρ νομίμως ἀθλοῦντες, δικαίως στεφανοῦνται».

            Πρὶν, ὅμως, εἰσοδεύσουμε στὸ στάδιο τῆς Νηστείας, ὅπου θὰ ἀγωνισθοῦμε γιὰ τὴν συγχώρεση καὶ διόρθωση τῶν παραπτωμάτων μας, καλούμαστε ἄπαντες νὰ συγχωρήσουμε καρδιακὰ ὅσους μᾶς ἔχουν στενοχωρήσει. Ἡ ἀλληλοσυγχώρεση εἶναι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη, διότι ὁ Θεὸς εἶναι κατὰ πάντα Δίκαιος, ἀλλὰ καὶ Ἁπλός. Ἂν συγχωρήσουμε τὸν πλησίον, θὰ συγχωρεθοῦμε ἀπὸ τὸν Θεό. Ἂν δὲν συγχωρήσουμε τὸν πλησίον, πῶς ὁ Θεὸς θὰ συγχωρήσει ἐμᾶς, πού, μάλιστα, διεπράξαμε ἐνώπιόν Του σοβαρότερα σφάλματα; Γιὰ αὐτό, λοιπόν, συγχωροῦμε καὶ ὁδεύουμε μὲ ἀσφάλεια τὸν δρόμο τῆς Νηστείας.   

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί,

            Ὁ Θεὸς θέλει νὰ ἀκολουθήσουμε αὐτὸν τὸν δρόμο. Θέλει νὰ νηστέψουμε ἀπὸ τὰ πάθη, ἀπὸ τὶς αἰσθήσεις καὶ ἀπὸ τὶς τροφές. Καὶ αυτό, διότι μᾶς θέλει κοντά Του. Θέλει, ὅμως, νὰ ἀκολουθήσουμε αὐτὸν τὸν δρόμο μὲ τὴν προϋπόθεση ὅτι κὶ ἐμεῖς τὸ θέλουμε καρδιακά. Κὶ ἐκεῖνος ποὺ πραγματικὰ θέλει, δὲν ἔχει διάθεση ἐπίδειξης. Ἐκεῖνος ποὺ νηστεύει καρδιακά, ὀφείλει νὰ κάνει τὸν ἀγώνα του «ἐν τῷ κρυπτῷ» καὶ ὁ Θεὸς θα τοῦ τὸ ἀνταποδώσει «ἐν τῷ φανερῷ». Διαφορετικά, γινόμαστε σὰν τοὺς ὑποκριτές. 

            Ἐφόσον, ὅταν πρόκειται γιὰ τὰ ἐπίγεια καὶ φθειρόμενα ἀγαθά, εἴμαστε πρόθυμοι νὰ ὑποβάλουμε τὸν ἑαυτό μας σὲ κόπους νύχτα καὶ ἡμέρα, πολὺ περισσότερο πρόθυμοι πρέπει νὰ εἴμαστε ὅταν πρόκειται γιὰ τὰ ἐπουράνια, τὰ ἄφθαρτα, τὰ αἰώνια. 

            Μόνο ὅσοι βιώνουν τὴν προσωπική τους Σταύρωση, θὰ βιώσουν τὴν Ἀνάσταση καὶ θὰ ἀκούσουν ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ Κυρίου τὸ πολυπόθητο «Εἰρήνη ὑμῖν». Ἡ εἰρήνη ἔχει ὡς θεμέλιο τὴν συγχώρεση. Ὡς Χριστιανοὶ ἔχουμε καθήκον νὰ συγχωροῦμε καί, ἔπειτα, μονοιασμένοι,  νὰ προσευχόμαστε ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου. 

Καλὴ Σαρακοστή! Καλὸν ἀγώνα!

Ὁ Ἐπίσκοπός σας,

† ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

Ομιλία Σεβ. Μητροπολίτου Αττικής & Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου για την εορτή της μητέρας

Δήμητρα: Παράδειγμα σύγχρονης μητέρας

Ζούμε σε μια εποχή όπου ο ρόλος του γονέα δοκιμάζεται καθημερινά από αμέτρητες προκλήσεις. Πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν είναι δυνατόν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους με αρχές, με αγάπη που δεν εκφυλίζεται σε ανοχή, με σταθερότητα που δεν μετατρέπεται σε αυταρχισμό. Η ομιλία που ακολουθεί, του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αττικής και Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου, δίνει μια απάντηση ζωντανή και συγκινητική — μέσα από το πρόσωπο της μητέρας του, της μακαριστής Δήμητρας.

Η Δήμητρα δεν ήταν μια μητέρα θεωρητικά ενάρετη. Ήταν μια γυναίκα που δίδαξε τα παιδιά της με τις πράξεις της. Δίδαξε αξιοπρέπεια χωρίς εκδικητικότητα. Δίδαξε συγχώρεση μέσα από τον δικό της αβάσταχτο πόνο, όταν το ίδιο της το παιδί βρέθηκε στα πρόθυρα του θανάτου. Δίδαξε ότι η αληθινή δύναμη μιας μάνας δεν είναι να «βγάζει μαχαίρια» για χάρη του παιδιού της, αλλά να του δείχνει τον δρόμο της χριστιανικής μεγαλοψυχίας — ακόμη και στις πιο σκληρές στιγμές.

Αυτά τα δύο περιστατικά που διηγείται ο Σεβασμιώτατος — η νουθεσία πριν το σχολείο και η πράξη συγχώρεσης στο σπίτι — αποτελούν μαθήματα ανεκτίμητης αξίας για κάθε γονέα. Δείχνουν ότι η αγιότητα στην μητρότητα δεν είναι κάτι που ανήκει μόνο στα συναξάρια. Μπορεί να ζει δίπλα μας, σε ένα απλό σπίτι, μέσα σε μια οικογένεια που αντιμετωπίζει τις ίδιες δυσκολίες με τη δική μας.

Ας αφήσουμε αυτό το κείμενο να μας εμπνεύσει — όχι μόνο να θαυμάσουμε, αλλά και να μιμηθούμε.

Ομιλία Σεβ. Μητροπολίτου Αττικής & Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου

για την εορτή της μητέρας

Ι. Π. Ν. Παναγίας Σουμελά Ασπροπύργου,

2/15.2.2026, Εορτή της Υπαπαντής

Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί και αδελφές,

   Το 1929 εδώ, στην πατρίδα μας, αποφασίσθηκε κάτι πραγματικά άξιο και δίκαιο: μία εορτή για την χριστιανή μητέρα. Δεν θα μπορούσε μία τέτοια εορτή να είναι αποκομμένη από αυτήν την Μητέρα του Θεού και όλων μας, την Παναγία Δέσποινα Μαριάμ. Κι αυτό είναι απόλυτα λογικό, για τον εξής απλό λόγο: σε κάθε μας έκπληξη, σε κάθε μας χαρά, σε κάθε μας φόβο, μετά το «Θεέ μου!», αυτές τις λέξεις αρθρώνουν τα στόματά μας: «Παναγία μου!» ή «μάνα μου!». Ορίσθηκε, λοιπόν, τότε, ως εορτή της μητέρας η δεσποτική και συνάμα θεομητορική εορτή της Υπαπαντής, την οποία σήμερα τίμησε η Αγία μας Εκκλησία.

   Την υπόθεση της εορτής διδασκόμαστε μέσα από την διήγηση του Ευαγγελιστή Λουκά. Σύμφωνα με τον μωσαϊκό Νόμο, τα πρωτότοκα αγόρια, με την συμπλήρωση σαράντα ημερών από την γέννησή τους, έπρεπε να οδηγηθούν στον Ναό σε ένδειξη αφιέρωσης στον Θεό. Έτσι, η Παναγία μας, συνοδευόμενη από τον Άγιο Ιωσήφ, οδήγησε το τεσσαρακονθήμερο θείο Βρέφος στον Ναό του Σολομόντα, όπου κάτι θαυμαστό συνέβη: υπάντησε, συνάντησε δηλαδή, τον Χριστό, ο Δίκαιος Συμεών, ένας υπερήλικας ιερέας, ο οποίος είχε λάβει πληροφορία από τον Θεό ότι δεν θα «μεθίστατο του αιώνος τούτου, του απατεώνος» όπως λέμε στους Χαιρετισμούς, ή με άλλα λόγια, δεν θα πέθαινε σωματικά, πριν δει με τα μάτια του τον προσδοκώμενο Σωτήρα. Με αυτή την προσδοκία ζούσε ο Συμεών, μέχρι που έλαβε στην αγκαλιά του τον Θεάνθρωπο. Τότε, έμπλεως αγαλλίασης , ζήτησε από τον Θεό την έξοδό του από αυτή την ζωή, ενώ έπειτα στράφηκε προς την Παναγία μας και προφήτεψε ότι «ρομφαία θα διαπεράσει την ψυχή της», υποδηλώνοντας την πίκρα που θα δοκίμαζε βλέποντας να σταυρώνεται για την σωτηρία του κόσμου ο Υιός της.

   Μέσα από αυτή την προφητική ρήση είναι εύκολο να διακρίνουμε την σπουδαιότητα του ρόλου της Παναγίας μας ως Μητέρας. Δεν κοίταξε να αποφύγει την «ρομφαία της λύπης». Δεν είπε στον Υιό της «μην σταυρωθείς, Παιδί μου». Δεν έφερε εμπόδιο στον Χριστό μας. Αντιθέτως, Τον διακόνησε με μητρική αυταπάρνηση και στοργή, ενώ στις δύσκολες ώρες του Θείου Πάθους, τις ώρες εκείνες κατά τις οποίες συντελέσθηκε η σωτηρία της ανθρωπότητας, η Παναγία μας, η γλυκυτάτη Μάνα του Θεανθρώπου, δεν καταράσθηκε τους σταυρωτές, παρά μόνο με αβάσταχτο πόνο στεκόταν εκεί, κάτω από τον Σταυρό, μην εγκαταλείποντας τον Υιό και Θεό της. Ο δε Κύριός μας, Ιησούς, Εκείνος ο Οποίος έδωσε την εντολή να τιμούμε τον πατέρα και την μητέρα μας, Πρώτος έδωσε και το παράδειγμα. Στο μυαλό μού έρχεται ένας ύμνος του Μεγάλου Σαββάτου, όπου ακούμε τον Χριστό από τον Τάφο να μιλάει στην Μητέρα Του και να λέει αυτά τα περίφημα λόγια: «μην οδύρεσαι, μητέρα, βλέποντας στον τάφο, τον Υιό σου που συνέλαβες χωρίς σπορά· μην οδύρεσαι διότι θα αναστηθώ, θα δοξασθώ και, ως Θεός, θα υψώσω στην δόξα εκείνους που με πίστη και πόθο σε τιμούν». Το είδαμε, πράγματι, αυτό. Μετά την Ανάστασή Του, η Παναγία μας τιμήθηκε και τιμάται από όλη την κτίση ως «μετά Θεόν η θεός», ως εκείνη που κατέχει «τα δευτερεία της Τριάδος».

   Εμπνεόμενοι, λοιπόν, από τον τρόπο με τον οποίο τίμησε την Μητέρα Του ο Θεάνθρωπος Χριστός, συναχθήκαμε εδώ, στον Ιερό Προσκυνηματικό Ναό της Παναγίας Σουμελά, ώστε με αφορμή την εορτή της Υπαπαντής να αποδώσουμε την δέουσα τιμή στο ιερώτατο πρόσωπο της μητέρας, χωρίς, βέβαια, σε καμία περίπτωση να υποτιμούμε την θέση του πατέρα.

   Αξίζει να αναρωτηθούμε: για ποιόν λόγο οφείλουμε να τιμούμε την μητέρα μας;  Ασφαλώς, ο λόγος δεν είναι μόνο ένας. Αν επιχειρούσαμε να τους απαριθμήσουμε και να τους καταγράψουμε έναν προς έναν, θα γράφαμε βιβλία περισσότερα από αυτά που κοσμούσαν την πάλαι ποτέ κραταιά βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Για αυτό θα αρκεσθούμε σε μία σύντομη κατάθεση μερικών σκέψεων.

   Μία από τις πολλές χριστιανικές αρετές είναι η ευγνωμοσύνη. Έστω και ένα ποτήρι νερό να μας προσφέρει κάποιος, ή απλώς έναν καλό λόγο να μας πει, οφείλουμε να εκφράσουμε το «ευχαριστώ». Εάν κάποιος δεν αισθάνεται την ανάγκη να πει το «ευχαριστώ» όταν του προσφέρεται κάτι, τότε, σίγουρα, καλό είναι να γνωρίζει τουλάχιστον, ότι αυτό δεν είναι ανθρώπινο. Όταν τα ίδια τα άλογα ζώα εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους προς τον ευεργέτη, πολύ περισσότερο οφείλουν να πράττουν οι λογικοί άνθρωποι, οι πλασμένοι κατ᾽ εικόνα και καθ᾽ ομοίωσιν Θεού. Εάν, λοιπόν, έχουμε χρέος απέναντι σε αυτόν που μας προσφέρει λίγο νερό, πόσο χρέος έχουμε να εκφράσουμε ευγνωμοσύνη προς εκείνην που μας έθρεψε με το πολύτιμο γάλα της; Πόσο χρέος έχουμε σε εκείνην που αποτέλεσε την πρώτη μας κατοικία, που μας φιλοξένησε στο ίδιο το σώμα της; Ας κοιτάξουμε ευλαβικά την θυσία της και με βαθύτατο σεβασμό ας υποκλιθούμε στο μεγαλείο της. Εκείνη συνέδεσε την ζωή της με την ζωή μας, άφησε στην άκρη ένα μεγάλο μέρος του εαυτού της για να χωρέσει εμάς. Βλέπετε πόσο ωραίο το στεφάνι της; Δεν είναι στολισμένο με διαμάντια, αλλά με τις ατελείωτες ώρες της μητρικής στοργής, τις ατελείωτες ώρες που ήταν εκεί για να μας αναθρέψει, να μας νανουρίσει, να μας σκουπίσει τα δάκρυα, να μας απαλύνει τον πόνο, να μας κάνει να γελάσουμε, να μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες, να μας προσφέρει στήριξη και παρηγοριά, να μας εμπνεύσει την ασφάλεια. Τα μάτια της ένας κόσμος αγάπης, το χαμόγελό της πηγή χαράς, η αγκαλιά της λιμάνι γαλήνιο, ο λόγος της μια άλλη κιβωτός, το δε χάδι της ανάγκη επιβίωσης. Εκείνη είναι η πρώτη μας δασκάλα, που μαζί με τον πατέρα μας διαμόρφωσε κατά τα πρώτα πέντε έτη της ζωής μας το 95% της προσωπικότητάς μας.

   Πώς είναι δυνατό να ανταποδώσουμε την προσφορά της; Δεν χρειάζονται πολλά. Αρκεί με δέος και απέραντο σεβασμό να της πούμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ». Αρκεί να της εκφράζουμε την αγάπη μας. Αρκεί να φροντίσουμε να είμαστε σωστοί στον Θεό και την κοινωνία. Αυτό για εκείνη θα είναι το μεγάλο βραβείο. Όλα αυτά δεν ισχύουν μόνο για όταν η μάνα μας είναι εν ζωή, αλλά και για μετά την κοίμησή της. Ένα δημοφιλές σύγχρονο ποντιακό άσμα αφιερωμένο στην μάνα μάς διδάσκει χαρακτηριστικά για αυτό που μόλις ανέφερα. Το παραθέτω στην νέα ελληνική:

Κι όταν θα έρθει η ώρα

και άλλο δεν θα ζει (η μάνα)

άμα δεν κάνεις το χρέος σου

θα καίγεται η ψυχή σου.

Για αυτό το χρέος προς τους γονείς, ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος σε ένα επίγραμμα για την μητέρα του, Αγία Νόννα, την παρουσιάζει να μιλάει προς αυτόν λέγοντας:

«Παιδί μου που σε θήλασα, πάναγνο βλαστάρι, εσένα που τόσο σε αγάπησα, Γρηγόριε, φεύγω για την επουράνια ζωή. Ταλαιπωρήθηκες πολύ, γηροκομώντας εμένα και τον πατέρα σου και όλα αυτά τα περιλαμβάνει το μεγάλο βιβλίο του Χριστού. Αλλά συ, αγαπημένο μου παιδί, ακολούθησε τους γονείς σου και εμείς θα σε δεχτούμε αμέσως και με χαρά στο φώς μας».

Εννοείται ότι αυτά τα λόγια ο Άγιος Γρηγόριος δεν τα έβγαλε από την φαντασία του, αλλά είναι γραμμένα σύμφωνα με τον τρόπο που του μιλούσε η αγία μητέρα του. Βλέπουμε ότι μία αγία μάνα διδάσκει το παιδί της ότι οι ταλαιπωρίες που υπομένουμε για χάρη της αγάπης καταγράφονται στο βιβλίο του Χριστού και ανταποδίδονται στον Παράδεισο, ενώ επίσης το προτρέπει να ακολουθήσει τον χριστιανικό βίο όπως τον διδάχθηκε τόσο από την ίδια, όσο και από τον πατέρα του, προκειμένου, όταν ο Γρηγόριος κοιμηθεί, να οδηγηθεί στο φως όπως και οι γονείς του.

   Με τις αρχές που ανατράφηκε ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος ανατράφηκαν και οι Άγιοι Βασίλειος ο Μέγας και Ιωάννης ο Χρυσόστομος από τις δικές τους μητέρες. Οι Τρεις Ιεράρχες που λίγες ημέρες νωρίτερα τίμησε η Εκκλησία μας, έγιναν ό,τι έγιναν χάρη στις ιερές αρχές τις οποίες έλαβαν από τις άγιες μητέρες τους: ο μεν Βασίλειος από την Αγία Εμμέλεια, ο δε Γρηγόριος από την Αγία Νόννα, ο δε Χρυσόστομος από την Αγία Ανθούσα. Οι Τρεις Αγίες τιμώνται από πολλούς την πρώτη Κυριακή μετά την εορτή της Υπαπαντής, ώστε να είναι κοντά τόσο στην εορτή των τέκνων τους, όσο και στην εορτή της μητέρας.

   Αν μελετήσουμε έστω και πρόχειρα τα συναξάρια των Αγίων της Εκκλησίας, θα δούμε ότι πάρα πολλοί είχαν άγιες μητέρες. Παραδείγματος χάριν, ο Άγιος Ελευθέριος την Αγία Ανθία, ο Άγιος Κωνσταντίνος την Αγία Ελένη, ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς την Αγία Καλλή. Αρκετές, μάλιστα, είναι οι περιπτώσεις ολόκληρων οικογενειών Αγίων.

   Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, ειδικά οι μητέρες έκαναν μεγάλο αγώνα έχοντας λάβει πολύ σοβαρά υπ᾽ όψιν το ζήτημα της διαπαιδαγώγησης των τέκνων τους. Ήδη από την κοιλιά τους δίδασκαν τα τέκνα τους να προσεύχονται, να νηστεύουν, να αγαπούν, να υπομένουν. Πώς; Με το να προσεύχονται, να νηστεύουν, να αγαπούν και να υπομένουν οι ίδιες. Σίγουρα, στις αρχές που έδιναν στα παιδιά τους δεν ήταν το να βρίζουν, να χτυπούν, να ψεύδονται, ή να κοιτούν πρώτα το άτομό τους. Αυτές οι μανάδες από την βρεφική ηλικία εμφύτευαν στις ψυχές των παιδιών τους ότι έχουν καθήκον να είναι φως για τον κόσμο.

   Σήμερα υπάρχουν τέτοιες μανάδες; Δυστυχώς, ένα συνταρακτικό ποσοστό ανδρογύνων κάνει παιδιά «κατά λάθος». Αλλά κι από αυτούς που δεν γεννούν «κατά λάθος», η συντριπτική πλειοψηφία δεν γνωρίζει γιατί φέρνει παιδιά στον κόσμο. Νομίζουν ότι με το να μεγαλώσουν απλώς τα παιδιά τους η αποστολή τους στέφθηκε με επιτυχία. Και έτσι, προσφέρουν τα πάντα στα παιδιά δίχως μέτρο, τα υπηρετούν σαν να είναι πρίγκηπες και κατορθώνουν να τους καλλιεργήσουν έναν αμείωτο ατομισμό, με αποτέλεσμα να ακούμε καθημερινά για ληστείες, bullying, βιασμούς, τρομοκρατίες, ανθρωποκτονίες και ό,τι χειρότερο. Όλα αυτά τα περιστατικά, αγαπητοί μου, οφείλονται στο ότι ένας πατέρας και μία μητέρα δεν ήξεραν την υψηλή αποστολή τους.

   Επανέρχομαι στο ερώτημα που δεν απάντησα νωρίτερα: σήμερα υπάρχουν άγιες μανάδες; Η απάντηση είναι «ναι, υπάρχουν». Είναι λίγες, αλλά υπάρχουν. Και οι λίγες μπορούν να γίνουν πολλές με λίγη θέληση.

   Δεν ήθελα να κάνω αυτή την ομιλία προσωπική και να αναφερθώ στην δική μου μητέρα, την μακαριστή Δήμητρα, αλλά θα το κάνω. Πρώτον, διότι το θεωρώ ως ιερό χρέος να την τιμήσω με αυτή την σύντομη δημόσια αναφορά και, δεύτερον, για να αποδείξω ότι αληθινές χριστιανές μητέρες μπορούν να υπάρξουν και στον 21ο αιώνα και πάντοτε.

   Την ημέρα που επρόκειτο να πάω για πρώτη φορά στο σχολείο, με έπιασε και μου είπε: «παιδάκι μου, τώρα που θα πας στο σχολείο, κάποιο παιδί μπορεί να έρθει να σε χτυπήσει, να σε φτύσει, να σε δαγκώσει. Μην κάτσεις ούτε να σε χτυπήσει, ούτε να σε φτύσει, ούτε να σε δαγκώσει· σήκω και φύγε. Μην διανοηθείς, όμως, εσύ να χτυπήσεις, να φτύσεις, να δαγκώσεις, διότι και να μην φταις, θα φας ξύλο». Ποιό παιδί θα τολμήσει να προβεί σε σχολικό εκφοβισμό όταν έχει ακούσει κάτι τέτοιο από την μητέρα του;

   Ένα ακόμη περιστατικό του οποίου υπήρξα αυτόπτης μάρτυρας έχει ως εξής: ο κατά αρκετά χρόνια μεγαλύτερος αδερφός μου ήταν καλός ποδοσφαιριστής. Σε κάποιον αγώνα κατάφερε να βάλει τρία γκολ. Μετά το δεύτερο, αντίπαλος παίκτης με οργή τον χτύπησε με γροθιά στο σαγόνι, ενώ μετά το τρίτο, στο ίδιο σημείο τον χτύπησε με τον αγκώνα του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σπάσει το σαγόνι του, να υποβληθεί σε χειρουργείο και να φθάσει, όπως λέμε, στον «θάνατο». Για εβδομήντα οκτώ μέρες νοσηλεύθηκε σε νοσοκομείο όντας σε πολύ κρίσιμη κατάσταση. Ο αντίπαλος παίκτης ήταν αστυνομικός στο επάγγελμα. Λόγω αυτού του εγκλήματος που διέπραξε, θα απολυόταν από την υπηρεσία και θα φυλακιζόταν για τρισήμισυ έτη αυτεπάγγελτα. Σημειωτέον ότι ο αστυνομικός είχε σύζυγο και παιδιά. Μία ημέρα, ο άνθρωπος αυτός επισκέφθηκε το σπίτι μας και ζήτησε από τον αδερφό μου να τον συγχωρέσει και να υπογράψει ώστε να γλιτώσει την απόλυση και την φυλάκιση. Τότε άκουσα τον αδερφό μου να φωνάζει λέγοντας «όχι, με τίποτα! Με σκότωσες! Την ποινή και την οικογένειά σου να τα σκεφτόσουν πριν με χτυπήσεις!». Η μητέρα μου ήταν μπροστά. Αφού ο αδερφός μου επέμενε στην στάση του, τότε έλαβε τον λόγο η μητέρα μας και είπε: «εάν υπάρχει κάποιος εδώ που πονάει περισσότερο, αυτή είμαι εγώ. Εγώ σε γέννησα, και είδα το παιδί μου να πηγαίνει στον θάνατο. Τώρα, λοιπόν, θα κάνεις αυτό που σου λέω: εγώ τον έχω συγχωρέσει, για αυτό θα τον συγχωρέσεις κι εσύ». Έτσι, ο αδερφός μου υπέγραψε, με αποτέλεσμα ο αντίπαλος να παραμείνει στην εργασία του. Για αυτό, προσωπικά, θλίβομαι όταν βλέπω μανάδες να βγάζουν τα «μαχαίρια» όταν ακόμη και κατά λάθος σπρώξει κάποιος το παιδί τους. Αυτό δεν είναι χριστιανική συμπεριφορά.

   Κλείνοντας, εύχομαι στις νεότερες μητέρες, με την πρεσβεία της Παναγίας μας να έχετε δύναμη και φώτιση ώστε εμπνεόμενες από το παράδειγμα της Παναγίας μας, της Αγίας Άννης και όλων των αγίων μητέρων, να διαπαιδαγωγείτε τα παιδιά σας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, εμφυτεύοντάς στις ψυχές τους την αγάπη, την χαρά, την μακροθυμία, την χρηστότητα, την αγαθοσύνη, την πίστη, την πραότητα, την εγκράτεια. Στις μεγαλύτερες μητέρες εύχομαι να χαίρεστε τα παιδιά και, εάν έχετε, τα εγγόνια σας. Αλλά και στις μητέρες που έφυγαν εύχομαι να έχουν καλή ανάπαυση στην Βασιλεία των Ουρανών και τα παιδιά τους να κρατήσουν τις καλές αρχές που τους άφησαν ως παρακαταθήκη.

Πηγή: https://imthes.gr

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΑΠΑΝΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

            Συμπληρώθηκαν, σήμερα, σαράντα ἡμέρες ἀπὸ τὴν ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων καὶ ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ μὲ εὐλάβεια τὴν ἑορτὴ τῆς Ὑπαπαντῆς τοῦ Χριστοῦ, ἑορτὴ δεσποτικὴ καὶ συνάμα θεομητορική. Σύμφωνα μὲ τὸν Νόμο τοῦ Μωϋσῆ, ὅταν οἱ μητέρες γεννοῦσαν τὸ πρωτότοκο ἀγόρι τους, τὴν τεσσαρακοστὴ ἡμέρα τὸ κόμιζαν στὸν Ναὸ σὲ ἔνδειξη ἀφιέρωσης στὸν Θεό. Ἔτσι καὶ ἡ Παναγία μας, μὲ τὴν συμπλήρωση τῶν σαράντα ἡμερῶν, τήρησε τὸ προβλεπόμενο ἀπὸ τὸν Νόμο προσφέροντας τὸν Χριστό μας στὸ Ναό. Ἦταν ἡ πρώτη της ἐμφάνιση ὡς μητέρα στὴν κοινωνία, γιὰ αὐτὸ καὶ ἡ ἑορτὴ τῆς Ὑπαπαντῆς ἔχει καθιερωθεῖ τὸν τελευταῖο αἰῶνα ὡς χριστιανικὴ ἑορτὴ τῆς κάθε μητέρας. Στὸ Ναὸ ὑπάντησε, συνάντησε δηλαδή, τὸν Κύριό μας ὁ Δίκαιος Συμεὼν ὁ Ἱερεύς. Ὁ ὑπέργηρος Συμεὼν εἶχε λάβει πληροφορία ἀπὸ τὸν Θεὸ ὅτι δὲν θὰ ἔφευγε ἀπὸ αὐτὸν τὸν κόσμο πρὶν δεῖ μὲ τὰ μάτια του τὸν Προσδοκώμενο Μεσσία. Ἔτσι, μὲ φώτιση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐπισκέφθηκε τὸν Ναὸ καὶ ὑποδέχθηκε μὲ ἀπέραντη ψυχικὴ ἀγαλλίαση τὸ τεσσαρακονθήμερο Βρέφος, τὸ ἀγκάλιασε καὶ ἀπευθύνθηκε πρὸς τὸν Θεὸ μὲ αὐτὰ τὰ λόγια: «Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου ἐν εἰρήνῃ, ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου, ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν· φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καὶ δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ». 

            Ἕνας χαρακτηριστικὸς ὕμνος ἀπὸ τὴν Λιτὴ τῆς ἑορτῆς ἀναφέρει ὅτι μέσα στὸ Εὐαγγέλιο βλέπουμε τὸν Θεὸ νὰ γεννᾶται ὡς ἄνθρωπος, νὰ σπαργανώνεται, νὰ τρέφεται μὲ τὸ μητρικὸ γάλα, νὰ περιτέμνεται καὶ νὰ βαστάζεται ἀπὸ τὸν Συμεών. Ὅλα αὐτὰ τὰ δέχθηκε ὁ Παντοδύναμος γιὰ τὴν δική μας σωτηρία. Παράλληλα, ὡστόσο, ἡ σημερινὴ Κυριακὴ τοῦ Τριωδίου, ἡ λεγομένη τῆς Ἀπόκρεω, μᾶς θυμίζει ὅτι ὁ Χριστὸς, ποὺ ἦρθε στὴν Γῆ ὡς ταπεινὸ Βρέφος, πρόκειται νὰ ἐπανέλθει. Αὐτὴ τὴ φορά, ὅμως, στὴν Δευτέρα Παρουσία, θὰ ἔλθει μὲ πολλὴ δόξα καὶ θὰ δικάσει τὸν κάθε ἄνθρωπο ἀνεξαρτήτως περιοχῆς καὶ χρονικῆς περιόδου. Τότε, «βίβλοι ἀνοιγήσονται καὶ πράξεις φανερωθήσονται». Καμία πράξη καὶ σκέψη, κανένας λόγος μας δὲν θὰ μείνει κρυφός.

            Ἐνδεχομένως κάποιοι, ἀκούγοντας γιὰ δικαστήριο, νὰ σκεφτοῦν μὲ ποιό τρόπο νὰ ἐξαγοράσουν τὸν Κριτή, ὅπως συμβαίνει στὰ κοσμικὰ δικαστήρια. Ἐδώ, ὡστόσο, τὰ πράγματα εἶναι διαφορετικά. Ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι Κριτὴς Δίκαιος καὶ δὲν ἐξαγοράζεται. Κρίνει ἀπροσωπολήπτως, μὲ βασικὸ κριτήριο τὴν ἀγάπη.

            Κὶ ἀφοῦ ξεχωρίσει τοὺς δικαίους ἀπὸ τοὺς ἀδίκους, τοὺς μὲν θὰ τοὺς ὁδηγήσει στὴν αἰώνια χαρὰ τοῦ Παραδείσου, τοὺς δὲ στὴν αἰώνια δυστυχία τῆς κολάσεως. 

            Τί ἔκαναν οἱ δίκαιοι γιὰ νὰ ἀξίζουν τὸν Παράδεισο; 

            Πίστεψαν καρδιακὰ στὸν Ἀληθινὸ Θεὸ καὶ Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστὸ καὶ Τὸν ἀγάπησαν. Καὶ αὐτὴ τὴν ἀγάπη, δὲν τὴν κράτησαν γιὰ τὸν ἑαυτό τους, ἀλλὰ τὴν ἐξέφρασαν μέσα ἀπὸ πράξεις σταυρικῆς προσφορᾶς γιὰ τὸ καλὸ τῶν συνανθρώπων τους. Τάισαν τοὺς πεινασμένους, πότισαν τοὺς διψασμένους, ἔντυσαν τοὺς γυμνούς, ἐπισκέφθηκαν τοὺς ἀσθενεῖς, παρηγόρησαν τοὺς φυλακισμένους καὶ ὅλα αὐτὰ ἦταν σὰν νὰ τὰ ἔκαναν στὸν Ἴδιο τὸν Θεό.

            Ἀπὸ τὴν ἄλλη, τί ἔκαναν οἱ ἄδικοι γιὰ νὰ ἀξίζουν τὴν κόλαση;

            Ὁ Χριστὸς στὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα δὲν ἀνέφερε τὶς ἁμαρτίες τους. Ἀνέφερε μόνο ὅτι τὸν πτωχό, τὸν πεινασμένο, τὸν διψασμένο, τὸν ἀσθενῆ, τὸν φυλακισμένο συνάνθρωπό τους δὲν τὸν περιποιήθηκαν. Κάποιοι ἀπὸ αὐτοὺς μπορεῖ νὰ ἔζησαν μὲ συνεχῆ μυστηριακὴ ζωή, μὲ νηστεῖες, ἢ μὲ παρθενία. Κολάσθηκαν, ὅμως, διότι ἡ ἀγάπη τους γιὰ τὸν Θεὸ ἦταν ψεύτικη καὶ τυπολατρική, ἐφόσον δὲν βοήθησαν τὸν ἀδελφό τους ποὺ εἶχε ἀνάγκη. Καὶ ἐφόσον δὲν βοήθησαν τὸν ἀδελφό τους, δὲν βοήθησαν οὔτε τὸν Θεό. Καὶ ὁ Θεὸς ἀκόμη νὰ ἐμφανιζόταν μπροστά τους, δὲν θὰ Τὸν βοηθοῦσαν. 

Ἀγαπητοί, 

            Ἂν διαβάσουμε τοὺς βίους τῶν Ἁγίων, θὰ δοῦμε ὅτι κανεὶς δὲν κέρδισε τὸν Παράδεισο δίχως θυσίες, δίχως νὰ προσφέρει στὴν κοινωνία τῶν συνανθρώπων του. Καὶ αὐτό, διότι ἀγάπησαν ἀληθινὰ τὸν Θεὸ καὶ τὸν πλησίον. Ἀληθινὰ εἶχε ἀγαπήσει καὶ ὁ Δίκαιος Συμεών, μὲ ἀποτέλεσμα ὁ Θεὸς νὰ ἀκούσει τὴν ἐπιθυμία τῆς ψυχῆς του καὶ νὰ τοῦ προσφέρει αὐτὸ ποὺ γιὰ δεκαετίες περίμενε: τὴν προσωπικὴ συνάντηση μὲ Ἐκεῖνον. Καὶ ὅταν Τὸν συνάντησε, προφήτεψε πὼς αὐτὸν τὸν δρόμο, τὸν δρόμο τῆς θυσίας θὰ ἀκολουθοῦσε ὁ Νεογέννητος Χριστός: «καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ῥομφαία», «σπαθὶ θὰ διαπεράσει τὴν ψυχή σου», στράφηκε καὶ εἶπε στὴν Παναγία μας, διότι ἐμελλε νὰ δεῖ νὰ σταυρώνεται γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου ὁ Υἱός της· Ἐκεῖνος στὸν ὁποῖο ἀφιερώθηκε μὲ κάθε σπιθαμὴ τῆς ὕπαρξής της, ἀποτελῶντας ὑπόδειγμα ἀληθινῆς Μάνας.

            Στὴν Παναγία μας, πρωτίστως, καί, δευτερευόντως, σὲ κάθε μητέρα ἡ Ἐκκλησία μας σήμερα ἀποδίδει τὴν δέουσα τιμή. Μὲ τὶς πρεσβεῖες τῆς Κυρίας Θεοτόκου, λοιπόν, ταπεινῶς εὔχομαι ὅλες οἱ μητέρες νὰ ἔχετε χρόνια πολλά καὶ νὰ χαίρεσθε ὅπως χάρηκε ἡ Ἴδια ὅταν εἶδε τὸν Χριστό μας Ἀναστημένο. 

Μετ’ εὐχῶν,

ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή